 |
 |
 |
 |
 |
Algemeen
Spanje
Spanje is, gemeten naar beplante oppervlakte, het grootste wijnland te wereld, maar het vanwege de droogte in het land slechts de derde producent in termen van volume. Na eerst een bescheiden internationale faam te hebben verworven met versterkte of zoete wijnen als Sherry en Malaga, heeft het land zich tevens met andere wijnen weten te onderscheiden. Het land heeft tegenwoordig kwaliteitswijnen bestaande uit zowel 'mondiale' wijnen, gemaakt van internationaal populaire druiven en typische, oer-Spaanse wijnen, gemaakt volgens de modernste inzichten.
Het ontstaan en cultuur van de wijnbouw in Spanje
Spanje kent een eeuwenoude wijnbouwtraditie die teruggaat tot in de tijd van de Romeinen. De Romeinen namen de wijnstokken op een veroveringstochten mee en plantten deze vanaf 200 voor Christus aan in Spanje. Na het verval van het Romeinse Rijk ging het bergafwaarts met de Spaanse wijnbouw. Het waren in de Middeleeuwen de monniken die de wijnbouw nieuw leven inbliezen. De wijnaanplant breidde zich in de loop van de eeuwen uit tot heel Spanje, waarbij de meeste wijn werd gemaakt voor inlands gebruik. Door het gebrek aan kennis produceerden de Spanjaarden alcoholische rode wijnen en waren de witte wijnen oxidatief. Als uitzondering verwierf Spanje, in bescheiden mate, internationale faam met versterkte of zoete wijnen zoals Jerez (Sherry) en Malaga in de 19e eeuw. Pas eind negentiende eeuw baarde Spanje opzien met de eerste rode tafelwijn, de Rioja. Dit succes was mede te danken aan een forse inbreng uit Bordeaux in Frankrijk. De productie van mousserende wijnen kwam rond 1900 in Catalonië van de grond. Onder de naam Cava zouden die wereldwijd groot succes gaan oogsten. Eind jaren '80 kwam voor Spanje de grote doorbraak in het leveren van kwaliteitswijnen. Het herstel van de democratie en de toetreding tot de Europese Unie bracht een moderniseringsproces in de wijnbouw op gang. Ook nu nog is het moderniseringsproces zichtbaar en worden kleine traditionele wijnboeren opgekocht door coöperaties die daarmee hun marktaandeel vergroten. In opmars zijn tevens de vaak oudere familiebodega's, waar jonge oenologen deze bodega’s nieuw leven inblazen. Zij vertegenwoordigen de nieuwe generatie met soms verbluffend mooie wijnen. Spanje weet zich inmiddels te onderscheiden met zowel 'mondiale' wijnen, gemaakt van internationaal populaire druiven en met heel typische, oer-Spaanse wijnen, gemaakt volgens de modernste inzichten.
Het klimaat voor de Spaanse wijnteelt
Spanje heeft een grote verscheidenheid in klimatologische omstandigheden. Het milde klimaat van de mediterrane gebieden verschilt enorm met de hete, maar ook ijzig koude hoogvlakten in het binnenland. Het klimaat loopt uiteen van zeer koel en vochtig in het noordwestelijk gelegen Galicië tot de lange hete zomers van het zuidelijk gelegen Andalusië, waar de temperatuur kan oplopen tot 40˚ C. De droogte is in Spanje een algemeen probleem, omdat irrigatie van de wijngaarden verboden is. Dit komt tot uiting in het lage aantal stokken per hectare, waardoor de opbrengst veel lager is dan in andere Europese landen.
Spanje is, gemeten naar beplante oppervlakte, zelfs het grootste wijnland te wereld, maar het is slechts de derde producent in termen van volume.
Wijngebieden
De meeste Spaanse wijngaarden liggen in het noorden en het oosten van het land. Het grootste wijngebied ter wereld, La Mancha, ligt echter ten zuiden van Madrid.
Druivenrassen
Het bekendste Spaanse druivenras is de tempranillo. Hij staat in zo veel gebieden aangeplant dat het aantal synoniemen legio is. Je vindt hem onder andere in Rioja, Navarra, Ribera del Duero, La Mancha, Valdepeñas en langs de Middellandse Zee. Andere bekende blauwe druivenrassen van Spaanse origine zijn de murviedro, oftewel mourvèdre en de garnacha, internationaal beter bekend als grenache. Bekende Spaanse witte druivenrassen zijn de macabeo, de albariño, de verdejo en de palomino. De macabeo levert het fruit voor een groot aantal wijnen in het noorden en noordoosten van Spanje, de albariño voor Rías Baixas, de verdejo voor Rueda, de palomino voor Jerez. In gebieden die pas recentelijk ontwikkeld zijn hebben internationale druivenrassen, vanwege de tolerante Spaanse wetgeving, een sterke positie verworven.
Etiketten
In de regel dragen Spaanse kwaliteitswijnen een gecontroleerde herkomstbenaming, een denominación de origen (DO). Inmiddels zijn er zo'n 60 DO's die sterk in omvang variëren, van enkele tientallen tot vele tienduizenden hectaren. Rioja heeft als eerste de status van denominación de origen calificada (DOCa) gekregen, inmiddels gevolgd door Priorat. Een raad van toezicht, een consejo regulador, ziet toe op naleving van de voorschriften van de DO's. Waarbij ieder consejo een garantiezegel met een eigen logo gebruikt. Spaanse wijnproducenten laten hun rode wijnen graag op hout en op fles rijpen. Afhankelijk van de totale duur van de rijping mogen ze hun wijnen de volgende aanduidingen geven: Crianza, Reserva en Gran Reserva. Een wijn met de aanduiding Jovén (jong) heeft geen rijping ondergaan.